Main content

Van overprikkeld naar geborgen: jongeren vertellen over de prikkelarme ruimte

In het project ‘van overprikkeld naar geborgen’ verkent het Kinderrechtencommissariaat de beleving van kinderen en jongeren over afzondering. We organiseren een intensief participatietraject in drie organisaties:

  • een Onthaal-, Orientatie- en Observatiecentrum in de jeugdhulp
  • een campus uit de kinder- en jeugdpsychiatrie
  • een Multifunctioneel Centrum in de zorg voor kinderen met een handicap


We kozen voor drie plaatsen die een afzonderingsruimte hebben. De drie organisaties waarmee we samenwerken zijn bereid het gebruik daarvan kritisch te bevragen in een open dialoog met de jongeren.

De centrale vragen zijn:

  • Wat geeft rust als het even allemaal te veel wordt?
  • Wat heb je nodig om je veilig te voelen?
  • Wat vind je over afzondering in een aparte ruimte?


De jongeren maken zelf een digitaal verhaal of een kunstwerk. Enkele daarvan krijg je te zien tijdens activiteiten van Prikkels.

OOOC Potgieter

Als eerste was OOOC Potgieter in Antwerpen aan de beurt. We spraken met jongeren en begeleiders over hun beleving van afzondering in de ‘prikkelarme ruimte’ of PAR. Zes jongeren en twee begeleiders maakten onder begeleiding van Mixtories een digital story. Slechts één van de jongeren maakte zelf een verplichte afzondering in Potgieter mee. Een andere jongere vertelt over zijn ervaring met afzondering in een andere voorziening. In de verhalen van de andere jongeren maken we kennis met andere perspectieven op rust en zich veilig voelen en op de prikkelarme ruimte. Ook het perspectief van de begeleiders komt aan bod in een digital story. De filmpjes geven een veelzijdige kijk op een gevoelig onderwerp in de jeugdhulp.

Hieronder kan je de filmpjes bekijken door op de afbeelding te klikken. Op sociaal.net reflecteren vier personen op het eerste filmpje: Bart D’Heer (directeur OOOC Potgieter), Eveline Meylemans (jongerenadviseur bij de Vlaamse jeugdraad), Lut Celie (coördinator De bleekweide) en Prof. Ignaas Devisch, PhilMedEthics (Philosophy of Medicine & Ethics) en UGent/Arteveldehogeschool.

 

E 17 jaar over de prikkelarme ruimte

E 15 jaar over de prikkelarme ruimte

I 15 jaar over de prikkelarme ruimte

J 16 jaar over de prikkelarme ruimte

S 15 jaar over de prikkelarme ruimte

T 15 jaar over de prikkelarme ruimte

Een begeleider getuigt over de prikkelarme ruimte

 

MFC Sint-Jozef 

Een tweede traject liep in MFC Sint-Jozef in Gent. Daar werkten we samen met jeugdorganisatie Artforum en kunstenaar Pieter Malfliet. De jongeren gingen samen met de kunstenaar aan de slag in de natuur. Ze maakten er een eigen plek om zich af te zonderen en tot rust te komen.

Afzondering in de natuur Groene vallei afzondering in de natuur Afzondering in de natuur foto met gsm

Verder gingen ze aan de slag met spuitbussen. Tijdens hun dagelijks leven maakten ze foto’s van wat hen tot rust brengt. Bijvoorbeeld: een geliefd huisdier (op de foto een rouwplek voor en overleden hond), op weg gaan of een lief.

De groene vallei Traject afzondering jongeren omhelzen elkaarTraject afzondering foto onderweg van landschap

Traject afzondering foto appartementsblok met straatlantaarn waarop ooievaar zitTraject afzondering foto brandende kaarsjes

De Kade

In De Kade, een afdeling kinder- en jeugdpsychiatrie in Kortenberg, maakten twee jongeren onder begeleiding van Mixtories een digital story. Hun beleving van hun verblijf in De Kade staat daarin centraal. Ze delen gevoelens van rust en onrust.

S is 15 jaar verblijft in UPC KU Leuven afdeling De Kade en vertelt haar verhaal

Y is 15 jaar verblijft in UPC KU Leuven afdeling De Kade en vertelt haar verhaal

Aan de slag met de ervaringen

Filmpjes en fotomateriaal van de trajecten krijg je te zien op activiteiten van Prikkels. We toonden een selectie op de inspiratiedag op 22 februari 2019. De stem van jongeren vormde het vertrekpunt voor een workshop van het Kinderrechtencommissariaat samen met de Vlaamse Jeugdraad en Cachet. Hoe vermijden jongeren overprikkeling? Op welke manier beleven ze afzondering? Hoe kunnen we jongeren betrekken bij het beleid op school, in de kinder- en jeugdpsychiatrie, in een VAPH- of jeugdhulpvoorziening?

Het Kinderrechtencommissariaat gaat verder met de ervaringen van jongeren aan de slag. We vinden het belangrijk dat organisaties met jongeren in gesprek gaan over een beladen onderwerp als afzondering en rekening houden met de inbreng van jongeren.