Main content

Doe de boekencheck

21.08.2019
Doe de boekencheck

Het recht op onderwijs heeft altijd voorrang op discussies over de bijdrageregeling. Ook als ze samenwerkt met een externe firma, blijft de school verantwoordelijk. Het Vlaams Kinderrechtencommissariaat roept elke school op om mee te doen met de boekencheck.

Dat basisonderwijs gratis moet zijn, vloeit rechtstreeks voort uit artikel 28 van het kinderrechtenverdrag. Dat verplicht ook secundair onderwijs voor elk kind toegankelijk te maken en gratis onderwijs of financiële bijstand aan te bieden als dat nodig is.

Het Kinderrechtencommissariaat vindt het belangrijk om te blijven streven naar minder kosten in basis- en secundair onderwijs, met kosteloosheid als einddoel. Het Kinderrechtencommissariaat blijft extra maatregelen vragen om het basisonderwijs helemaal gratis te maken en om de kosten voor secundair onderwijs te beperken, bijvoorbeeld met een maximumfactuur.

Gespreid betalen

Scholen kunnen iets doen tegen onbetaalde schoolfacturen door een sociaal beleid dat kosten beperkt en ouders gespreid laat betalen. Het Kinderrechtencommissariaat is tevreden dat ouders van leerlingen in het secundair onderwijs nu het recht hebben om facturen gespreid te betalen. Die mogelijkheid bestaat al langer in het basisonderwijs. Voor heel wat ouders is het niet evident om facturen in één keer te moeten betalen.

Secundaire scholen schakelen vaker boekhandelaars in. Die kunnen extra voorwaarden stellen of eisen dat de boeken onmiddellijk betaald worden. De boekhandelaars stellen zich te weinig flexibel of sociaal op. Gespreid betalen is nog niet evident. Voor ouders met financiële moeilijkheden is dat toch belangrijk. Nog te vaak stellen we bij de Klachtenlijn van het Kinderrechtencommissariaat vast dat het kind de dupe is.

Maximaal gelijke behandeling

Verschillende ministers van Onderwijs en de Commissie Zorgvuldig Bestuur wezen al op het gevaar van stigmatisering als leerlingen uitgesloten worden van de georganiseerde verdeling van leermiddelen. Dat is in strijd met de doelstelling van maximaal gelijke behandeling.

De Commissie Zorgvuldig Bestuur wijst erop dat het recht op onderwijs voorrang heeft op discussies over de bijdrageregeling. Ook als ze samenwerkt met een externe firma, behoudt de school haar verantwoordelijkheid en heeft ze de opdracht om hierover een beleid te ontwikkelen.

School als coördinator

Scholen moeten elke dag opnieuw de rechten van kinderen respecteren, beschermen en realiseren. Als we inzoomen op de samenwerking van scholen met boekenleveranciers vragen deze beginselen en rechten extra aandacht:

  • Recht op onderwijs (art. 28)
  • Rechten in onderwijs
    • Discriminatie op school kan niet (art. 2).
    • Bij elke beslissing op school moet het belang van de jongere de eerste overweging zijn (art. 3).
    • Jongeren hebben het recht hun mening te uiten op school en zich te verdedigen (art. 12).
    • De school moet de privacy van leerlingen respecteren (art. 16).
    • Recht op informatie (art. 17)
  • Rechten door onderwijs
    • Onderwijs heeft ook een belangrijke taak in kinderrechten- en mensenrechteneducatie. De school moet eerbied bijbrengen voor de rechten en fundamentele vrijheden van de mens. Ze is verantwoordelijk om haar leerlingen vertrouwd te maken met de rechten uit het kinderrechtenverdrag. Zo staat het ook in de eindtermen voor het lager en secundair onderwijs. De klas en de school zijn een plaats om vaardigheden te leren en te oefenen die nodig zijn in een democratische samenleving.

Het Kinderrechtencommissariaat vraagt schoolbesturen en scholen om coördinator te zijn en te blijven: onder andere door de controle te houden over de samenwerking met een leverancier, door ouders te ondersteunen om boeken te bestellen en te betalen, door actief op te volgen wie nog niet al zijn boeken heeft en door samen met de ouders een oplossing op maat uit te werken. Daarom roept het Kinderrechtencommissariaat elke school op om op 16 september 2019 mee te doen aan de boekencheck.

Verschenen in Klasse: Boekenleveranciers: voorkom lege boekentassen